Ο Στέλιος Παπαβέντσης, M.R.C.P.C.H., D.C.H. I.B.C.L.C. Παιδίατρος - Πιστοποιημένος Σύμβουλος Θηλασμού και Γαλουχίας, αναλύει τις απορίες που μπορεί να έχουν οι νέες μητέρες σχετικά με το θέμα της γαλουχίας.
«Δεν έχω γάλα». Αυτή η φράση θα ειπωθεί σχεδόν από κάθε μητέρα που θηλάζει, κάποια στιγμή στην πορεία της γαλουχίας. Πρόκειται για μια σκέψη που θα ταλαιπωρήσει κάθε λεχώνα μία ή και αρκετές φορές. Έρευνες δείχνουν ότι η πιθανότητα η μητέρα να μην έχει πραγματικά γάλα για να θρέψει το μωρό της είναι πολύ μικρή.
Στην μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, πρόκειται για ψευδή εντύπωση της μητέρας, εντύπωση που δημιουργείται από λανθασμένη ενημέρωση, λανθασμένες αντιλήψεις, ψυχολογική πίεση από τους επαγγελματίες υγείας ή το συγγενικό περιβάλλον, ανασφάλεια, μειωμένη αυτοπεποίθηση ή εμπόδια που της επιβλήθηκαν στο θηλασμό. Σε λίγες περιπτώσεις μόνο υπάρχει πραγματική μείωση στην παραγωγή μητρικού γάλακτος, αλλά και τότε η λύση δεν είναι λιγότερος, αλλά περισσότερος, συχνότερος θηλασμός, η λύση δεν είναι περισσότερο «συμπλήρωμα» ξένου γάλακτος -που αφαιρεί από τη παραγωγή γάλακτος της μαμάς-, αλλά λιγότερο και καθόλου «συμπλήρωμα».
Αναλυτικότερα:
• «Το στήθος μου είναι πολύ μικρό». Το μέγεθος του στήθους δεν επηρεάζει την ικανότητα του αδένα να παράγει γάλα στην συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, αλλά αντανακλά μόνο την ποσότητα λίπους που περιέχει. Δηλαδή, γυναίκες με μικρό μέγεθος στήθους μπορεί να έχουν την ίδια ικανότητα παραγωγής γάλακτος με εκείνες με μεγάλο στήθος. Άλλοτε, η διαφορά είναι στην αποθηκευτική ικανότητα του μαστού: Υπάρχουν γυναίκες που καλύπτουν τις ανάγκες του μωρού τους με σχετικά συχνό θηλασμό και άλλες που καλύπτουν τις ανάγκες με σχετικά αραιότερα μεσοδιαστήματα ταϊσμάτων. Όλες όμως, εάν θηλάσουν κατά απαίτηση του μωρού τους και όχι σύμφωνα με αυθαίρετα ωράρια, θα του δώσουν την ποσότητα γάλακτος που χρειάζεται. Υπάρχουν ελάχιστες εξαιρέσεις γυναικών που έχουν παθολογικά μικρό μαστό ο οποίος δεν μεγαλώνει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της γαλουχίας και δεν μπορεί να καλύψει 100% τις ανάγκες του παιδιού.
• «Το μωρό θηλάζει πολύ συχνά, βρίσκεται συνέχεια στο στήθος». Πώς αντιλαμβανόμαστε τον πολύ συχνό θηλασμό; Υποκειμενικά, ανάλογα με το τι πιστεύουμε ότι είναι φυσιολογικό για ένα μωρό. Μια μαμά νομίζει πως θηλάζει υπερβολικά συχνά το μωρό της ανά δύο συνήθως ώρες, γιατί είχε πάντα την εντύπωση ότι τα νεογέννητα ξυπνούν για να φάνε κάθε τρεις με τέσσερις ώρες. Μια άλλη μητέρα ενημερώθηκε σωστά και έχει ρεαλιστικές προσδοκίες. Θηλάζει κάποιες φορές και συνεχόμενα, κάθε μισή με μία ώρα, αλλά δεν το θεωρεί κάτι «ανώμαλο», παθολογικό. Ακόμα κι αν πραγματικά δεν υπάρχει ακόμα αρκετό μητρικό γάλα και το μωρό απαιτεί συνέχεια θηλασμό για να το αυξήσει, αν το αφήσουμε θα το πετύχει, εφόσον η τεχνική του θηλασμού είναι καλή και το μωρό αδειάζει το στήθος.
• «Το γάλα μου φαίνεται να τελειώνει το απόγευμα». Είναι φυσιολογικό να έχουμε περισσότερους θηλασμούς το απόγευμα προς το βράδυ. Επίσης τις ώρες αυτές τα βρέφη έχουν περισσότερα πονάκια από κολικούς και είναι πιο ανήσυχα και ευερέθιστα από την κούραση που αθροίζεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η ανησυχία του μωρού δεν σχετίζεται συνήθως με χαμηλή παροχή γάλακτος.
• «Το μωρό μου κλαίει συνέχεια». Η πείνα δεν είναι το μόνο αίτιο κλάματος. Μήπως ζεσταίνεται; Μήπως κρυώνει; Μήπως απλά θέλει επαφή και αγκαλιά; Μήπως έχει λερωμένη πάνα; Υπάρχουν ακόμα τα δύσκολα μωρά από ταμπεραμέντο και μωρά που κλαίνε επειδή πάσχουν από κολικούς ή από κάποια πάθηση και πρέπει να τα εξετάσει ο παιδίατρος. Τέλος, τα μωρά συχνά διαισθάνονται την προσπάθειά μας να επιβάλλουμε ωράρια και περιορισμούς στο θηλασμό, με αποτέλεσμα να γκρινιάζουν αντιδραστικά περισσότερο. Εάν ως άμεση απάντηση δώσουμε απρόσκοπτα το στήθος, η γκρίνια θα σταματήσει. Ο θηλασμός είναι θετική, μαγική εμπειρία και, ακόμα και μωρά λίγων εβδομάδων αντιλαμβάνονται τυχόν αρνητικά συναισθήματα και δυσφορία της μητέρας.
• «Δε βλέπω καθόλου σταγόνες γάλακτος στο στήθος μου όταν θηλάζω». Αυτό ποικίλει από γυναίκα σε γυναίκα και δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι για την παραγωγή της. Δηλαδή η παρουσία σταγόνων γάλακτος στην αριστερή θηλή όταν το μωρό θηλάζει το δεξί στήθος είναι καλό σημάδι όταν υπάρχει, όμως η απουσία τους δεν είναι αναγκαστικά κακό σημάδι.
• «Δε νιώθω ποτέ το γάλα μου να «κατεβαίνει» όταν θηλάζω». Κάποιες μητέρες αισθάνονται το αντανακλαστικό έκθλιψης του γάλακτος, δηλαδή το γάλα τους να «κατεβαίνει» προς το παιδί, είτε ως κάψιμο, είτε ως γέμισμα του στήθους ή και ως πόνους στη μήτρα. Κάποιες όχι. Δεν σημαίνει τίποτα για την παραγωγή τους.
• «Όταν του δίνουμε ξένο γάλα με το μπουκάλι, το πίνει με λαχτάρα». Το μπιμπερό λειτουργεί πολύ διαφορετικά από τη ρόγα του στήθους. Όταν μπαίνει στο στόμα του παιδιού το γεμίζει με γάλα. Η ροή του είναι ελεύθερη και ο τρόπος λήψης από το παιδί παθητικός. Εκείνο υποχρεώνεται να καταπιεί. Η κατάποση φέρνει κι άλλο γάλα στο στόμα του παιδιού. Ο κύκλος επαναλαμβάνεται, δίνοντας την εντύπωση ότι το μωρό «καταβροχθίζει πεινασμένο το περιεχόμενο του μπουκαλιού» μέσα σε λίγα λεπτά. Έπειτα ίσως το βρέφος κοιμάται για πολλή ώρα «γαλήνια». Οι γονείς συμπεραίνουν λανθασμένα ότι το μωρό πραγματικά δεν έπαιρνε αρκετό γάλα από το στήθος. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι το μικρό κουράστηκε από τη γρήγορη ροή του μπουκαλιού και προσπαθεί να χωνέψει με δυσκολία το περιεχόμενό του. Θα κάνει περισσότερες ερυγές και κινήσεις δυσφορίας. Στην πορεία οι γονείς θα προσφέρουν ολοένα περισσότερα μπουκάλια στο παιδί. Αυτό τελικά θα προκαλέσει πραγματική μείωση στην παροχή γάλακτος από τη μητέρα και τελικά την πρόωρη διακοπή του θηλασμού.
• «Τελευταία νιώθω το στήθος μου πιο μαλακό». Συμβαίνει σχεδόν πάντα έπειτα από τη διόγκωση στήθους των πρώτων ημερών. Περίπου κατά τις 3-6 εβδομάδες από τη γέννηση του παιδιού επέρχεται ένας συντονισμός ανάμεσα στη ζήτηση του μωρού και την παραγωγή γάλακτος της μητέρας. Το μόνο που δείχνει είναι ότι η παραγωγή γάλακτος άρχισε να συντονίζεται με τις ανάγκες του παιδιού. Το στήθος παίρνει το μήνυμα να φτιάχνει τόσο γάλα όσο ακριβώς χρειάζεται, χωρίς αναίτια πρηξίματα.
• «Βάζω το θήλαστρο και δε βγαίνει ούτε σταγόνα από το στήθος». Η εκάστοτε ποσότητα γάλακτος που βγαίνει με το θήλαστρο δεν είναι αντιπροσωπευτική της πραγματικής ποσότητας που υπάρχει μέσα στο στήθος. Αν δεν βγαίνει γάλα με το θήλαστρο, το πρόβλημα συνήθως βρίσκεται είτε στο ίδιο το θήλαστρο (ακατάλληλο) είτε στην έλλειψη εξοικείωσης της μητέρας με αυτό. Σωστές οδηγίες για την χρησιμοποίησή του, σε συνδυασμό με τακτική χρήση του για μερικές ημέρες, έχουν συνήθως ως αποτέλεσμα να αυξάνεται το γάλα που βγαίνει με αυτό.
• «Το μωρό μου έτρωγε στο στήθος για πάνω από μισή ώρα. Τελευταία ξεκολλάει από αυτό μέσα σε μερικά λεπτά». Αυτό συνήθως σημαίνει ότι, μετά τις πρώτες 4-6 εβδομάδες που η γαλουχία εγκαθίσταται, το μικρό είναι πλέον πολύ αποτελεσματικό και παίρνει όσο γάλα θέλει σε λίγο χρόνο. Σκεφτείτε τα πρώτα μαθήματα χορού: στην αρχή μαθαίναμε τα βήματα και χορεύαμε αργά, με συνεχή λάθη. Μερικές εβδομάδες αργότερα όλα έρχονται φυσικά και αυτοματοποιημένα, χορεύουμε με τον παρτενέρ μας γρήγορα και άνετα. Μετά τους πρώτους μήνες της ζωής μπορεί να σημαίνει ότι το μικρό έχει μεγαλώσει, θέλει να παίξει, να κάνει και άλλα πράγματα στη ζωή του εκτός από το να τρώει. Η προσοχή του αποσπάται εύκολα με τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος, είναι βιαστικό, δε προλαβαίνει, τα θέλει όλα, να γεμίσει την κοιλίτσα του και να παίξει ταυτόχρονα.
• «Το μωρό μου από εχθές τρώει πιο συχνά και για περισσότερη ώρα». Μήπως έχει έκρηξη αύξησης; Μήπως διψάει γιατί είναι καλοκαίρι; Μήπως θέλει περισσότερη παρηγοριά γιατί είναι άρρωστο; Μήπως βγάζει δοντάκια; Τα μωρά δεν τρώνε τις ίδιες ποσότητες κάθε φορά ή κάθε μέρα. Τα παραπάνω είναι ορισμένοι μόνο λόγοι που το μωρό μας μπορεί να τρώει περισσότερο για ένα χρονικό διάστημα. Αν «ακολουθήσουμε» την όρεξή του, απαντήσουμε με περισσότερο θηλασμό και το αφήσουμε εκείνο να καθορίσει τις ανάγκες του χωρίς να καταφεύγουμε αυθαίρετα σε ρολόγια, τότε δε θα φτάσουμε ποτέ σε πραγματικά μειωμένη παραγωγή μητρικού γάλακτος.
• «Το μωρό μου συνεχίζει να τρώει συχνά τη νύχτα». Ο νυχτερινός θηλασμός είναι αρχικά αναγκαίο βήμα για την εδραίωσή του. Έπειτα και καθόλου τον πρώτο χρόνο της ζωής, δύο στα τρία μωρά που θηλάζουν θέλουν στήθος και τη νύχτα. Ο νυχτερινός θηλασμός ενισχύει τη διάρκεια της γαλουχίας και είναι μια φυσιολογική κατάσταση, η οποία εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού. Πολλές φορές οι μητέρες διακόπτουν αναίτια το θηλασμό ή δίνουν ξένο γάλα, μόνο για να διαπιστώσουν με απογοήτευση ότι τα νυχτερινά ξυπνήματα συνεχίζονται αμείωτα. Η καλύτερη τακτική στο θέμα αυτό, όπως και σε άλλα, είναι να εστιάσουμε στο δικό μας παιδί και να αποφεύγουμε συγκρίσεις με άλλα παιδιά.
Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2011
Τετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2010
Αυξημένος κίνδυνος για Αλτσχάιμερ λόγω παρασιτοκτόνων
Όσοι εκτίθενται επί μακρό χρονικό διάστημα στα παρασιτοκτόνα, όπως οι γεωργοί και γενικά οι εργαζόμενοι σε στενή επαφή με αυτές τις χημικές ουσίες, αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών εγκεφαλικής άνοιας, σύμφωνα με μια νέα γαλλική επιστημονική έρευνα που βασίστηκε στην μελέτη εργαζομένων στην οινοπαραγωγό περιοχή του Μπορντό, από όπου παράγονται τα φημισμένα γαλλικά κρασιά.
Οι ερευνητές, υπό την Ιζαμπέλ Μπαλντί του Γαλλικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας και Επιδημιολογίας, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό για θέματα επαγγελματικής και περιβαλλοντικής ιατρικής Occupational and Environmental Medicine, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενοι στα κτήματα του Μπορντό, οι οποίοι εκτίθεντο άμεσα στα παρασιτοκτόνα και ζιζανιοκτόνα, ήταν πέντε φορές πιο πιθανό να εμφανίσουν προβλήματα σε μια σειρά από νευρολογικά διαγνωστικά τεστ (μνημονικά, λεκτικά, χρόνου αντίδρασης κ.α.), σε σχέση με όσους είχαν ελάχιστη ή καθόλου έκθεση σε αυτά τα χημικά.
Μάλιστα, η πρώτη ομάδα (όσοι είχαν στενή επαφή με τις χημικές ουσίες), που αποτελούνταν από άτομα στην ηλικία των 45 έως 60 ετών, είχε διπλάσια πιθανότητα για την εμφάνιση νευρολογικών προβλημάτων, ακόμα και τέσσερα χρόνια μετά την αρχική διάγνωση, όπως έδειξε νέο τεστ.
Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε ένα αυξανόμενο αριθμό ενδείξεων που δείχνουν ότι η χρόνια χρήση παρασιτοκτόνων στη γεωργία αυξάνει τον κίνδυνο νευρολογικών διαταραχών, ιδίως σε χώρες που γίνεται μεγάλη χρήση τέτοιων ουσιών από τους γεωργούς (η Γαλλία έχει την μεγαλύτερη χρήση στην Ευρώπη και την τέταρτη μεγαλύτερη στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Βραζιλία). Σε δεκάδες ή και εκατοντάδες εκατομμύρια υπολογίζονται οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι λόγω εργασίας εκτίθενται συχνά στα παρασιτοκτόνα.
Οι γάλλοι επιστήμονες συνεχίζουν την μελέτη των εργαζομένων στις καλλιέργειες του Μπορντό και θα ανακοινώσουν νέα αποτελέσματα το 2012 ή 2013.
Οι ερευνητές, υπό την Ιζαμπέλ Μπαλντί του Γαλλικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας και Επιδημιολογίας, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό για θέματα επαγγελματικής και περιβαλλοντικής ιατρικής Occupational and Environmental Medicine, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, διαπίστωσαν ότι οι εργαζόμενοι στα κτήματα του Μπορντό, οι οποίοι εκτίθεντο άμεσα στα παρασιτοκτόνα και ζιζανιοκτόνα, ήταν πέντε φορές πιο πιθανό να εμφανίσουν προβλήματα σε μια σειρά από νευρολογικά διαγνωστικά τεστ (μνημονικά, λεκτικά, χρόνου αντίδρασης κ.α.), σε σχέση με όσους είχαν ελάχιστη ή καθόλου έκθεση σε αυτά τα χημικά.
Μάλιστα, η πρώτη ομάδα (όσοι είχαν στενή επαφή με τις χημικές ουσίες), που αποτελούνταν από άτομα στην ηλικία των 45 έως 60 ετών, είχε διπλάσια πιθανότητα για την εμφάνιση νευρολογικών προβλημάτων, ακόμα και τέσσερα χρόνια μετά την αρχική διάγνωση, όπως έδειξε νέο τεστ.
Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε ένα αυξανόμενο αριθμό ενδείξεων που δείχνουν ότι η χρόνια χρήση παρασιτοκτόνων στη γεωργία αυξάνει τον κίνδυνο νευρολογικών διαταραχών, ιδίως σε χώρες που γίνεται μεγάλη χρήση τέτοιων ουσιών από τους γεωργούς (η Γαλλία έχει την μεγαλύτερη χρήση στην Ευρώπη και την τέταρτη μεγαλύτερη στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Βραζιλία). Σε δεκάδες ή και εκατοντάδες εκατομμύρια υπολογίζονται οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι λόγω εργασίας εκτίθενται συχνά στα παρασιτοκτόνα.
Οι γάλλοι επιστήμονες συνεχίζουν την μελέτη των εργαζομένων στις καλλιέργειες του Μπορντό και θα ανακοινώσουν νέα αποτελέσματα το 2012 ή 2013.
Χωρίς εμβόλια και με κακή διατροφή τα παιδιά των τσιγγάνων
Ο ελλιπής εμβολιασμός και οι κακές διατροφικές συνήθειες είναι τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά των ΡΟΜΑ στην περιοχή του Δενδροποτάμου στη Θεσσαλονίκη, όπως προέκυψε μετά από ιατρικό έλεγχο.
Τα συγκεκριμένα παιδιά επισκέφτηκε ενόψει των Χριστουγέννων μία ομάδα γιατρών, αποτελούμενη από παιδιάτρους, οδοντίατρο, νοσηλεύτριες και μαίες. Στόχος ήταν να εξετάσουν, να εμβολιάσουν και να συμβουλεύσουν μικρούς και μεγάλους που ζουν στον καταυλισμό όσον αφορά τον τομέα της υγείας.
«Εξετάσαμε γύρω στα 250 παιδιά. Εμβολιάσαμε τα 80 από αυτά, ενώ σε περίπου 15 μαμάδες κάναμε τεστ ΠΑΠ. Ο οδοντίατρος τους ενημέρωσε για τη σωστή στοματική υγιεινή αλλά και τις διατροφικές συνήθειες», δήλωσε στο Aθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας, Σοφία Καραγιαννοπούλου.
Η εξέταση των παιδιών των ΡΟΜΑ έγινε σε αίθουσα του Ιερού Ναού του Αγίου Νεκταρίου, σε συνεργασία με τον δήμο Ελευθερίου Κορδελιού.
Τα συγκεκριμένα παιδιά επισκέφτηκε ενόψει των Χριστουγέννων μία ομάδα γιατρών, αποτελούμενη από παιδιάτρους, οδοντίατρο, νοσηλεύτριες και μαίες. Στόχος ήταν να εξετάσουν, να εμβολιάσουν και να συμβουλεύσουν μικρούς και μεγάλους που ζουν στον καταυλισμό όσον αφορά τον τομέα της υγείας.
«Εξετάσαμε γύρω στα 250 παιδιά. Εμβολιάσαμε τα 80 από αυτά, ενώ σε περίπου 15 μαμάδες κάναμε τεστ ΠΑΠ. Ο οδοντίατρος τους ενημέρωσε για τη σωστή στοματική υγιεινή αλλά και τις διατροφικές συνήθειες», δήλωσε στο Aθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας, Σοφία Καραγιαννοπούλου.
Η εξέταση των παιδιών των ΡΟΜΑ έγινε σε αίθουσα του Ιερού Ναού του Αγίου Νεκταρίου, σε συνεργασία με τον δήμο Ελευθερίου Κορδελιού.
Η φαντασία είναι το όπλο κατά του πάχους
Ο νους μπορεί να πετύχει εκεί που η θέληση αποτυγχάνει. Αρκεί να φαντάζεστε συνεχώς ότι τρώτε λαχταριστά φαγητά με πολλές θερμίδες, για παράδειγμα μια σοκολάτα ή ένα παγωτό, για να μειώσετε την όρεξή σας και έτσι να σταδιακά να χάσετε κιλά.
Αυτό ανακάλυψε μια νέα πρωτότυπη αμερικανική επιστημονική έρευνα, που θα μπορούσε να αποκληθεί "δίαιτα της φαντασίας" και η οποία έρχεται να ανατρέψει την καθιερωμένη αντίληψη ότι όσο περισσότερο σκέφτεται κανείς το φαγητό, τόσο πιο πολύ θα φάει τελικά.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής την πειραματική ψυχολόγο καθηγήτρια Κάρεϊ Μόργουετζ του πανεπιστημίου Κάρνεγκι Μέλον, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό "Science", σύμφωνα με τις βρετανικές "Γκάρντιαν", "Ιντιπέντεντ" και "Τέλεγκραφ", ζήτησαν από 300 εθελοντές να φανταστούν ότι τρώνε ζαχαρωτά ή κομμάτια τυριού.
Στη συνέχεια οι επιστήμονες συνέκριναν πόσο φαγητό στην πραγματικότητα έφαγαν οι εθελοντές, αφού προηγουμένως είχαν κάνει αυτή τη νοητική άσκηση. Αποδείχτηκε ότι όσοι είχαν φανταστεί ότι τρώνε, έφαγαν μετά μέχρι και 50% λιγότερο φαγητό (δηλαδή το μισό) από ό,τι όσοι δεν είχαν πριν φανταστεί ότι τρώνε.
Όσο πιο πολύ φαντάζονταν ότι τρώνε, τόσο πιο αποτελεσματική ήταν η μέθοδος. Όσοι έκαναν την άσκηση φαντασίας σε τακτική βάση, είχαν λιγότερη όρεξη και έτρωγαν λιγότερο σε σχέση με όσους έκαναν την ίδια άσκηση λίγες φορές. Με άλλα λόγια, η «εκπαίδευση» του νου φέρνει αποτελέσματα και μπορεί να βοηθήσει τη δίαιτα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ανάλογα αποτελέσματα, με τη βοήθεια της φαντασίας, μπορεί να υπάρξουν, εκτός από το φαγητό, και σε άλλα πράγματα, όπως στα τσιγάρα και τα ναρκωτικά.
Η επιτυχία της νοητικής δίαιτας βασίζεται σε ένα κυρίως «τρικ»: στο να φαντάζεται κανείς όσο γίνεται πιο ζωντανά ότι τρώει από την αρχή έως το τέλος το αγαπημένο του φαγητό ή γλυκό και να μην αρκείται απλώς σε μια γρήγορη σκέψη που εύκολα σβήνει από το νου.
Όπως είπε η Μόργουετζ, αποτελεί «θεμελιωδώς λανθασμένη στρατηγική» να προσπαθεί κάποιος να κάνει δίαιτα καταπιέζοντας τις σκέψεις του για το φαγητό. Αντίθετα, πρέπει να δίνει διεξόδους σε αυτές τις επιθυμίες, αλλά στη σκέψη του και με όσο γίνεται πιο ρεαλιστικό τρόπο, πράγμα που λειτουργεί ως υποκατάστατο για την τροφή με...σάρκα και οστά.
Αυτό ανακάλυψε μια νέα πρωτότυπη αμερικανική επιστημονική έρευνα, που θα μπορούσε να αποκληθεί "δίαιτα της φαντασίας" και η οποία έρχεται να ανατρέψει την καθιερωμένη αντίληψη ότι όσο περισσότερο σκέφτεται κανείς το φαγητό, τόσο πιο πολύ θα φάει τελικά.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής την πειραματική ψυχολόγο καθηγήτρια Κάρεϊ Μόργουετζ του πανεπιστημίου Κάρνεγκι Μέλον, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό "Science", σύμφωνα με τις βρετανικές "Γκάρντιαν", "Ιντιπέντεντ" και "Τέλεγκραφ", ζήτησαν από 300 εθελοντές να φανταστούν ότι τρώνε ζαχαρωτά ή κομμάτια τυριού.
Στη συνέχεια οι επιστήμονες συνέκριναν πόσο φαγητό στην πραγματικότητα έφαγαν οι εθελοντές, αφού προηγουμένως είχαν κάνει αυτή τη νοητική άσκηση. Αποδείχτηκε ότι όσοι είχαν φανταστεί ότι τρώνε, έφαγαν μετά μέχρι και 50% λιγότερο φαγητό (δηλαδή το μισό) από ό,τι όσοι δεν είχαν πριν φανταστεί ότι τρώνε.
Όσο πιο πολύ φαντάζονταν ότι τρώνε, τόσο πιο αποτελεσματική ήταν η μέθοδος. Όσοι έκαναν την άσκηση φαντασίας σε τακτική βάση, είχαν λιγότερη όρεξη και έτρωγαν λιγότερο σε σχέση με όσους έκαναν την ίδια άσκηση λίγες φορές. Με άλλα λόγια, η «εκπαίδευση» του νου φέρνει αποτελέσματα και μπορεί να βοηθήσει τη δίαιτα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ανάλογα αποτελέσματα, με τη βοήθεια της φαντασίας, μπορεί να υπάρξουν, εκτός από το φαγητό, και σε άλλα πράγματα, όπως στα τσιγάρα και τα ναρκωτικά.
Η επιτυχία της νοητικής δίαιτας βασίζεται σε ένα κυρίως «τρικ»: στο να φαντάζεται κανείς όσο γίνεται πιο ζωντανά ότι τρώει από την αρχή έως το τέλος το αγαπημένο του φαγητό ή γλυκό και να μην αρκείται απλώς σε μια γρήγορη σκέψη που εύκολα σβήνει από το νου.
Όπως είπε η Μόργουετζ, αποτελεί «θεμελιωδώς λανθασμένη στρατηγική» να προσπαθεί κάποιος να κάνει δίαιτα καταπιέζοντας τις σκέψεις του για το φαγητό. Αντίθετα, πρέπει να δίνει διεξόδους σε αυτές τις επιθυμίες, αλλά στη σκέψη του και με όσο γίνεται πιο ρεαλιστικό τρόπο, πράγμα που λειτουργεί ως υποκατάστατο για την τροφή με...σάρκα και οστά.
Τι χρώμα έχουν τα Χριστούγεννα για εσένα;
Η Άρτεμις Αντωνίου, BSc (Hons), MSc, Σύμβουλος Ψυχολόγος και Συνθετική Θεραπεύτρια, εξηγεί γιατί η καταθλιπτική μας διάθεση αλλάζει τα Χριστούγεννα και με ποιους τρόπους μπορούμε να ανατρέψουμε αυτή τη ψυχολογική κατάσταση.
Οι γιορτινές μέρες των Χριστουγέννων έχουμε συνηθίσει να παρουσιάζονται ως μια περίοδος όπου όλα είναι χαρούμενα, λαμπερά και άφθονα - σχεδόν μυθικά. Μερικές φορές, όμως, μια γιορτινή περίοδος έρχεται να διαλύσει τέτοιους μύθους φέρνοντάς μας αντιμέτωπους με το γεγονός ότι η ζωή δεν είναι πάντα ή για όλους τόσο θορυβωδώς χαρούμενη και ‘τέλεια' όσο έχουμε οδηγηθεί να πιστεύουμε.
Το άρθρο αυτό έχει ως θέμα τις Χριστουγεννιάτικες διακοπές σε σχέση με την κατάθλιψη. Σκοπός του είναι να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για την κατάθλιψη και να προτείνει τρόπους που ενθαρρύνουν το βίωμα των γιορτινών αυτών ημερών σύμφωνα με τις προτιμήσεις και τις ανάγκες σου και λιγότερο με τα ‘πρέπει' που καμιά φορά τείνουν να κυριαρχούν.
Τι συμβαίνει;
Έρευνες έχουν δείξει ότι η γιορτινή περίοδος των Χριστουγέννων μπορεί να είναι μέρες χαράς αλλά και πηγή αρνητικού άγχους για πολλούς ανθρώπους. Στατιστικά οι ενδο-οικογενειακές συγκρούσεις αυξάνονται σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο. Αυτή η περίοδος του χρόνου μπορεί να επιφέρει περισσότερο στρες, θόρυβο, άγχος και αναστάτωση απ'ότι συνήθως. Ειδικά για τους ανθρώπους που ζουν μόνοι τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά είναι γι'αυτούς μέρες μοναξιάς, ακόμα και απομόνωσης.
Από την άλλη, μια πρόσφατη έρευνα (www.scienceblog.com) έδειξε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι, που γιορτάζουν τα Χριστούγεννα, βιώνουν περισσότερη χαρά και ικανοποίηση από την πνευματική ή/και συναισθηματική διάσταση των γιορτών - π.χ. τα συμβολικά δώρα ή απλές πράξεις αγάπης και προσφοράς, τη συνεύρεση με αγαπημένα πρόσωπα, την χαλάρωση των διακοπών - παρά από αυτή καθ'αυτή την υλική ή καταναλωτική πλευρά. Η υπερκατανάλωση προκαλεί πολλές φορές μεγάλο άγχος και οικονομική δυσχέρεια που έχει αντίκτυπο και μετά το τέλος των γιορτών, όταν για παράδειγμα έρθουν οι νέοι λογαριασμοί των πιστωτικών καρτών.
Φαίνεται ότι μακρόχρονα οικογενειακά ή/και οικονομικά προβλήματα, προβλήματα εργασίας ή πένθος, θέματα σχέσεων ή προσωπικά ζητήματα έρχονται πιο έντονα στην επιφάνεια κατά την περίοδο των γιορτών. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί η κατάθλιψη ή η καταθλιπτική διάθεση έχει υπολογιστεί ότι αυξάνεται σχεδόν κατά δέκα τοις εκατό την περίοδο αυτή.
Πώς μπορώ να ξέρω;
Όσο, λοιπόν, αφορά την κατάθλιψη, ένας στους τρεις ανθρώπους βιώνει ένα καταθλιπτικό επεισόδιο μια φορά στη ζωή τους. Αυτό σημαίνει ότι είναι σχεδόν αδύνατον κάποιος κοντινός σου άνθρωπος να μην βιώσει κατάθλιψη.
Οι περισσότεροι από εμάς ξέρουν πώς είναι κατά καιρούς να αισθάνεσαι τη διάθεσή σου πεσμένη. Όταν όμως αυτή η πεσμένη διάθεση συνεχίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν αντί να βελτιώνεται χειροτερεύει και όταν αρχίζει να επηρεάζει αρνητικά την ζωή σου και να εισχωρεί ζημιογόνα στην καθημερινότητά σου, τότε ίσως είναι κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη είναι μια ψυχολογική κατάσταση που συχνά μπορεί να κρύβεται πίσω και από ένα πρόβλημα υγείας. Αυτό καμιά φορά μπορεί να προκαλεί σύγχυση, αφού π.χ. ένας χρόνιος πόνος μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη ή η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει έναν χρόνιο πόνο. Άλλες φορές η κατάθλιψη μπορεί να κρύβεται πίσω από ψυχολογικές δυσκολίες όπως π.χ. άγχος, έμμονες ιδέες ή φοβίες.
Μερικά από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι τα παρακάτω:
• Καταθλιπτική διάθεση.
• Έλλειψη ενδιαφέροντος για τη ζωή ή για πράγματα που σου αρέσουν και που ευχαριστιέσαι συνήθως όταν τα κάνεις, όπως τα χόμπι σου.
• Μειωμένη αίσθηση ευχαρίστησης ή απόλαυσης από πράγματα ή δραστηριότητες που συνήθως είναι για εσένα ευχάριστα και απολαυστικά.
• Κούραση και αίσθηση κόπωσης, που δεν προέρχεται από δραστηριότητα.
• Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης.
• Σκέψεις για αυτοκτονία.
• Αλλαγές στην όρεξη, υπερβολική ή πολύ λίγη κατανάλωση φαγητού, αυξομειώσεις βάρους.
• Αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου σου - υπερβολικές ή πολύ λίγες ώρες ύπνου απ΄ ότι συνηθίζεις, διακοπές του ύπνου στη διάρκεια της νύχτας και δυσκολία να ξανακοιμηθείς.
• Εκνευρισμός και οξυθυμία ή απάθεια και πλαδαρότητα που μπορούν να εκφράζονται και σωματικά με πολύ έντονες ή πολύ αργές κινήσεις αντίστοιχα.
• Συνεχή προβλήματα ή ενοχλήσεις στο σώμα που δεν απομακρύνονται ακόμα και μετά την ανάλογη αντιμετώπιση ή θεραπεία.
Προσοχή! Σε παρακαλώ σημείωσε εδώ ότι τα παραπάνω συμπτώματα είναι ενδεικτικά, έχουν ως σκοπό την πληροφόρησή σου και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν μέσο διάγνωσης άλλου ή του εαυτού σου. Επειδή κάθε περίπτωση είναι μοναδική, αν θεωρείς ότι εσύ ή κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο παρουσιάζει κάποιες από τις παραπάνω συμπεριφορές να ζητήσεις τη γνώμη ή τη βοήθεια ενός έγκυρου ειδικού.
Τα περισσότερα είδη κατάθλιψης μπορούν να θεραπευτούν με σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες, όπως είναι ψυχολογικές θεραπείες (συμβουλευτική, ψυχοθεραπεία) ή/ και με τη βοήθεια φαρμάκων σε κάποιες περιπτώσεις.
Έρευνες δείχνουν ότι ένας από τους κύριους λόγους της αναποτελεσματικής θεραπείας της κατάθλιψης είναι ότι οι άνθρωποι που υποφέρουν από αυτήν σταματούν πολύ νωρίς την ψυχολογική ή φαρμακευτική θεραπεία τους κι έτσι αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες για υποτροπή- δηλ. να αναβιώσουν κατάθλιψη.
Πώς μπορείς να βοηθήσεις;
Στους ανθρώπους που βιώνουν κατάθλιψη μπορεί να τους είναι δύσκολο να ομολογήσουν ότι έχουν πρόβλημα και ότι χρειάζονται βοήθεια. Δώσε προσοχή στους φίλους και στην οικογένειά σου. Αν ανησυχείς για κάποιον/α δώσ' του/της πολλές και κατάλληλες ευκαιρίες να σου μιλήσει. Προσκάλεσε αυτούς που φαίνονται να είναι απομονωμένοι σε ένα κοινωνικό γεγονός και συνέχισε να τους καλείς ακόμη κι αν αρνούνται. Οι άνθρωποι που βιώνουν κατάθλιψη δεν έχουν τη διάθεση να βρεθούν με κόσμο ή δεν αισθάνονται ότι έχουν κάτι να συνεισφέρουν. Προσπάθησε να το καταλάβεις και να το αποδεχτείς και βοήθησέ τους να βρουν τρόπους να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Ενημερώσου από έγκυρες πηγές για την κατάθλιψη και υπενθύμιζέ τους ότι η κατάθλιψη θεραπεύεται. Ενθάρρυνέ τους να ζητήσουν επαγγελματική βοήθεια. Μην περιμένεις να γίνουν ‘ο παλιός τους εαυτός' μέσα σε μια μέρα.
Δώσε το δικό σου χρώμα στα Χριστούγεννα
Σκέψου, λοιπόν, τρόπους να κάνεις δικά σου αυτά τα Χριστούγεννα, παρά να μπεις σε έναν χείμαρρο προσδοκιών και απαιτήσεων που είναι έξω από εσένα και που είναι πιθανόν απλά να σε γεμίσουν υπερβολικό άγχος, πίεση και εν τέλει θλίψη ή θυμό.
Παρακάτω αναφέρονται μερικές προτάσεις:
• Οι γιορτές των Χριστουγέννων τείνουν να συμβολίζουν την προσφορά στο συνάνθρωπο αλλά και στον εαυτό σου. Πρόσφερε ένα δώρο στον εαυτό σου με αγάπη. Μπορεί να είναι ακόμη και κάτι απλό όσο ένα φρέσκο μπουκέτο λουλούδια ή κάτι που σου αρέσει αλλά έχεις πολύ καιρό να το κάνεις για ‘σενα. Μια πράξη φροντίδας και τρυφερότητας για εσένα.
• Οργάνωσε το χρόνο σου ανάλογα με τις ανάγκες σου, ώστε να αποφύγεις περιττές πιέσεις χρόνου και άγχος. Αν αισθάνεσαι ότι θέλεις απλά να κάτσεις σπίτι φέτος τις γιορτές, συζήτησέ το με τον/την σύντροφο ή την οικογένειά σου και αναζήτησε κοινό έδαφος για το πώς μπορεί να γίνει. Το ίδιο και στην περίπτωση που δεν θες να κάτσεις σπίτι σου αυτά τα Χριστούγεννα αλλά π.χ. θες να ταξιδέψεις κάπου που δεν έχεις ξαναπάει. Πιθανότατα του χρόνου ή σε κάποια άλλη γιορτή ή διακοπές να μπορείς να κάνεις αυτό που δεν έκανες φέτος.
• Αν ‘πρέπει' να κάνεις κάποιες επισκέψεις βάλε όρια και εκτίμησε πόσο χρόνο θα μπορούσες να αφιερώσεις σε αυτές. Σε κάποιες επισκέψεις ίσως θα ήθελες να περάσεις περισσότερο χρόνο ενώ σε άλλες όχι. Και πάλι συζήτησέ το με όσους τους αφορά (π.χ. σύντροφο, οικογένεια, φίλους) και οργάνωσε ανάλογα το χρόνο σου.
• Κράτησε κάποιο χρόνο για εσένα. Οι μέρες των γιορτών μπορούν να αποστραγγίσουν την ενέργειά σου ειδικά αν είσαι αυτός/ή που οργανώνει, που κάνει όλες τις δουλειές ή που θέλει να τους ευχαριστήσει όλους. Είναι σημαντικό όταν υπάρχει υπερφορτισμένο κλίμα να δώσεις λίγο ήσυχο χρόνο στον εαυτό σου. Μπορείς να φύγεις για λίγο από το δωμάτιο ή το σπίτι. Τα Χριστούγεννα δεν έχουν τίποτα να κάνουν με υπερβολικές προσδοκίες και ενοχές, ούτε με ασφυκτικό άγχος και εξαναγκασμούς. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο και αγάπη για να μπορείς να προσφέρεις ανάλογα και στους γύρω σου το χρόνο και την αγάπη σου.
• Αν καλείς εσύ στο σπίτι σου φέτος συγγενείς και φίλους για την ημέρα των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς, προσπάθησε να το κάνεις όσο πιο εύκολο γίνεται. Ακόμη κι αν δεν το συνηθίζεις, προσπάθησε να μοιραστείς τις δουλειές του σπιτιού, τα ψώνια και τις ετοιμασίες με την οικογένεια ή τους φίλους σου. Να θυμάσαι ότι δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια - ο κυριότερος σκοπός είναι να περάσεις όμορφα με τους καλεσμένους σου.
• Αποφορτίσου από τον υπερ-καταναλωτικό χαρακτήρα των γιορτών. Δεν είναι απαραίτητο να αγοράσεις ακριβά δώρα ή δώρα για όλους. Αν υπάρχουν παιδιά, τα οποία βιώνουν πιο έντονα αυτές τις μέρες, ίσως μπορείς να πάρεις δώρα μόνο σε αυτά. Στους μεγαλύτερους μπορείς να κάνεις συμβολικά δώρα και να δώσεις μεγαλύτερη έμφαση στο πώς θα περάσετε όμορφα μαζί (π.χ. μια βραδιά παίζοντας επιτραπέζια παιχνίδια ή ως δώρο μπορείς να μαγειρέψεις ή να φτιάξεις ένα γλυκό). Μη διστάσεις να δωρίσεις ένα δώρο που σου έχουν κάνει αλλά δεν το θες ή δεν το χρειάζεσαι. Σε κάποιον άλλο ίσως φανεί χρήσιμο.
Η Άρτεμις Αντωνίου, MSc εργάζεται ιδιωτικά ως Σύμβουλος Ψυχολόγος με άτομα και ομάδες.
Οι γιορτινές μέρες των Χριστουγέννων έχουμε συνηθίσει να παρουσιάζονται ως μια περίοδος όπου όλα είναι χαρούμενα, λαμπερά και άφθονα - σχεδόν μυθικά. Μερικές φορές, όμως, μια γιορτινή περίοδος έρχεται να διαλύσει τέτοιους μύθους φέρνοντάς μας αντιμέτωπους με το γεγονός ότι η ζωή δεν είναι πάντα ή για όλους τόσο θορυβωδώς χαρούμενη και ‘τέλεια' όσο έχουμε οδηγηθεί να πιστεύουμε.
Το άρθρο αυτό έχει ως θέμα τις Χριστουγεννιάτικες διακοπές σε σχέση με την κατάθλιψη. Σκοπός του είναι να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για την κατάθλιψη και να προτείνει τρόπους που ενθαρρύνουν το βίωμα των γιορτινών αυτών ημερών σύμφωνα με τις προτιμήσεις και τις ανάγκες σου και λιγότερο με τα ‘πρέπει' που καμιά φορά τείνουν να κυριαρχούν.
Τι συμβαίνει;
Έρευνες έχουν δείξει ότι η γιορτινή περίοδος των Χριστουγέννων μπορεί να είναι μέρες χαράς αλλά και πηγή αρνητικού άγχους για πολλούς ανθρώπους. Στατιστικά οι ενδο-οικογενειακές συγκρούσεις αυξάνονται σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο. Αυτή η περίοδος του χρόνου μπορεί να επιφέρει περισσότερο στρες, θόρυβο, άγχος και αναστάτωση απ'ότι συνήθως. Ειδικά για τους ανθρώπους που ζουν μόνοι τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά είναι γι'αυτούς μέρες μοναξιάς, ακόμα και απομόνωσης.
Από την άλλη, μια πρόσφατη έρευνα (www.scienceblog.com) έδειξε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι, που γιορτάζουν τα Χριστούγεννα, βιώνουν περισσότερη χαρά και ικανοποίηση από την πνευματική ή/και συναισθηματική διάσταση των γιορτών - π.χ. τα συμβολικά δώρα ή απλές πράξεις αγάπης και προσφοράς, τη συνεύρεση με αγαπημένα πρόσωπα, την χαλάρωση των διακοπών - παρά από αυτή καθ'αυτή την υλική ή καταναλωτική πλευρά. Η υπερκατανάλωση προκαλεί πολλές φορές μεγάλο άγχος και οικονομική δυσχέρεια που έχει αντίκτυπο και μετά το τέλος των γιορτών, όταν για παράδειγμα έρθουν οι νέοι λογαριασμοί των πιστωτικών καρτών.
Φαίνεται ότι μακρόχρονα οικογενειακά ή/και οικονομικά προβλήματα, προβλήματα εργασίας ή πένθος, θέματα σχέσεων ή προσωπικά ζητήματα έρχονται πιο έντονα στην επιφάνεια κατά την περίοδο των γιορτών. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί η κατάθλιψη ή η καταθλιπτική διάθεση έχει υπολογιστεί ότι αυξάνεται σχεδόν κατά δέκα τοις εκατό την περίοδο αυτή.
Πώς μπορώ να ξέρω;
Όσο, λοιπόν, αφορά την κατάθλιψη, ένας στους τρεις ανθρώπους βιώνει ένα καταθλιπτικό επεισόδιο μια φορά στη ζωή τους. Αυτό σημαίνει ότι είναι σχεδόν αδύνατον κάποιος κοντινός σου άνθρωπος να μην βιώσει κατάθλιψη.
Οι περισσότεροι από εμάς ξέρουν πώς είναι κατά καιρούς να αισθάνεσαι τη διάθεσή σου πεσμένη. Όταν όμως αυτή η πεσμένη διάθεση συνεχίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν αντί να βελτιώνεται χειροτερεύει και όταν αρχίζει να επηρεάζει αρνητικά την ζωή σου και να εισχωρεί ζημιογόνα στην καθημερινότητά σου, τότε ίσως είναι κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη είναι μια ψυχολογική κατάσταση που συχνά μπορεί να κρύβεται πίσω και από ένα πρόβλημα υγείας. Αυτό καμιά φορά μπορεί να προκαλεί σύγχυση, αφού π.χ. ένας χρόνιος πόνος μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη ή η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει έναν χρόνιο πόνο. Άλλες φορές η κατάθλιψη μπορεί να κρύβεται πίσω από ψυχολογικές δυσκολίες όπως π.χ. άγχος, έμμονες ιδέες ή φοβίες.
Μερικά από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι τα παρακάτω:
• Καταθλιπτική διάθεση.
• Έλλειψη ενδιαφέροντος για τη ζωή ή για πράγματα που σου αρέσουν και που ευχαριστιέσαι συνήθως όταν τα κάνεις, όπως τα χόμπι σου.
• Μειωμένη αίσθηση ευχαρίστησης ή απόλαυσης από πράγματα ή δραστηριότητες που συνήθως είναι για εσένα ευχάριστα και απολαυστικά.
• Κούραση και αίσθηση κόπωσης, που δεν προέρχεται από δραστηριότητα.
• Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης.
• Σκέψεις για αυτοκτονία.
• Αλλαγές στην όρεξη, υπερβολική ή πολύ λίγη κατανάλωση φαγητού, αυξομειώσεις βάρους.
• Αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου σου - υπερβολικές ή πολύ λίγες ώρες ύπνου απ΄ ότι συνηθίζεις, διακοπές του ύπνου στη διάρκεια της νύχτας και δυσκολία να ξανακοιμηθείς.
• Εκνευρισμός και οξυθυμία ή απάθεια και πλαδαρότητα που μπορούν να εκφράζονται και σωματικά με πολύ έντονες ή πολύ αργές κινήσεις αντίστοιχα.
• Συνεχή προβλήματα ή ενοχλήσεις στο σώμα που δεν απομακρύνονται ακόμα και μετά την ανάλογη αντιμετώπιση ή θεραπεία.
Προσοχή! Σε παρακαλώ σημείωσε εδώ ότι τα παραπάνω συμπτώματα είναι ενδεικτικά, έχουν ως σκοπό την πληροφόρησή σου και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν μέσο διάγνωσης άλλου ή του εαυτού σου. Επειδή κάθε περίπτωση είναι μοναδική, αν θεωρείς ότι εσύ ή κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο παρουσιάζει κάποιες από τις παραπάνω συμπεριφορές να ζητήσεις τη γνώμη ή τη βοήθεια ενός έγκυρου ειδικού.
Τα περισσότερα είδη κατάθλιψης μπορούν να θεραπευτούν με σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες, όπως είναι ψυχολογικές θεραπείες (συμβουλευτική, ψυχοθεραπεία) ή/ και με τη βοήθεια φαρμάκων σε κάποιες περιπτώσεις.
Έρευνες δείχνουν ότι ένας από τους κύριους λόγους της αναποτελεσματικής θεραπείας της κατάθλιψης είναι ότι οι άνθρωποι που υποφέρουν από αυτήν σταματούν πολύ νωρίς την ψυχολογική ή φαρμακευτική θεραπεία τους κι έτσι αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες για υποτροπή- δηλ. να αναβιώσουν κατάθλιψη.
Πώς μπορείς να βοηθήσεις;
Στους ανθρώπους που βιώνουν κατάθλιψη μπορεί να τους είναι δύσκολο να ομολογήσουν ότι έχουν πρόβλημα και ότι χρειάζονται βοήθεια. Δώσε προσοχή στους φίλους και στην οικογένειά σου. Αν ανησυχείς για κάποιον/α δώσ' του/της πολλές και κατάλληλες ευκαιρίες να σου μιλήσει. Προσκάλεσε αυτούς που φαίνονται να είναι απομονωμένοι σε ένα κοινωνικό γεγονός και συνέχισε να τους καλείς ακόμη κι αν αρνούνται. Οι άνθρωποι που βιώνουν κατάθλιψη δεν έχουν τη διάθεση να βρεθούν με κόσμο ή δεν αισθάνονται ότι έχουν κάτι να συνεισφέρουν. Προσπάθησε να το καταλάβεις και να το αποδεχτείς και βοήθησέ τους να βρουν τρόπους να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Ενημερώσου από έγκυρες πηγές για την κατάθλιψη και υπενθύμιζέ τους ότι η κατάθλιψη θεραπεύεται. Ενθάρρυνέ τους να ζητήσουν επαγγελματική βοήθεια. Μην περιμένεις να γίνουν ‘ο παλιός τους εαυτός' μέσα σε μια μέρα.
Δώσε το δικό σου χρώμα στα Χριστούγεννα
Σκέψου, λοιπόν, τρόπους να κάνεις δικά σου αυτά τα Χριστούγεννα, παρά να μπεις σε έναν χείμαρρο προσδοκιών και απαιτήσεων που είναι έξω από εσένα και που είναι πιθανόν απλά να σε γεμίσουν υπερβολικό άγχος, πίεση και εν τέλει θλίψη ή θυμό.
Παρακάτω αναφέρονται μερικές προτάσεις:
• Οι γιορτές των Χριστουγέννων τείνουν να συμβολίζουν την προσφορά στο συνάνθρωπο αλλά και στον εαυτό σου. Πρόσφερε ένα δώρο στον εαυτό σου με αγάπη. Μπορεί να είναι ακόμη και κάτι απλό όσο ένα φρέσκο μπουκέτο λουλούδια ή κάτι που σου αρέσει αλλά έχεις πολύ καιρό να το κάνεις για ‘σενα. Μια πράξη φροντίδας και τρυφερότητας για εσένα.
• Οργάνωσε το χρόνο σου ανάλογα με τις ανάγκες σου, ώστε να αποφύγεις περιττές πιέσεις χρόνου και άγχος. Αν αισθάνεσαι ότι θέλεις απλά να κάτσεις σπίτι φέτος τις γιορτές, συζήτησέ το με τον/την σύντροφο ή την οικογένειά σου και αναζήτησε κοινό έδαφος για το πώς μπορεί να γίνει. Το ίδιο και στην περίπτωση που δεν θες να κάτσεις σπίτι σου αυτά τα Χριστούγεννα αλλά π.χ. θες να ταξιδέψεις κάπου που δεν έχεις ξαναπάει. Πιθανότατα του χρόνου ή σε κάποια άλλη γιορτή ή διακοπές να μπορείς να κάνεις αυτό που δεν έκανες φέτος.
• Αν ‘πρέπει' να κάνεις κάποιες επισκέψεις βάλε όρια και εκτίμησε πόσο χρόνο θα μπορούσες να αφιερώσεις σε αυτές. Σε κάποιες επισκέψεις ίσως θα ήθελες να περάσεις περισσότερο χρόνο ενώ σε άλλες όχι. Και πάλι συζήτησέ το με όσους τους αφορά (π.χ. σύντροφο, οικογένεια, φίλους) και οργάνωσε ανάλογα το χρόνο σου.
• Κράτησε κάποιο χρόνο για εσένα. Οι μέρες των γιορτών μπορούν να αποστραγγίσουν την ενέργειά σου ειδικά αν είσαι αυτός/ή που οργανώνει, που κάνει όλες τις δουλειές ή που θέλει να τους ευχαριστήσει όλους. Είναι σημαντικό όταν υπάρχει υπερφορτισμένο κλίμα να δώσεις λίγο ήσυχο χρόνο στον εαυτό σου. Μπορείς να φύγεις για λίγο από το δωμάτιο ή το σπίτι. Τα Χριστούγεννα δεν έχουν τίποτα να κάνουν με υπερβολικές προσδοκίες και ενοχές, ούτε με ασφυκτικό άγχος και εξαναγκασμούς. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο και αγάπη για να μπορείς να προσφέρεις ανάλογα και στους γύρω σου το χρόνο και την αγάπη σου.
• Αν καλείς εσύ στο σπίτι σου φέτος συγγενείς και φίλους για την ημέρα των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς, προσπάθησε να το κάνεις όσο πιο εύκολο γίνεται. Ακόμη κι αν δεν το συνηθίζεις, προσπάθησε να μοιραστείς τις δουλειές του σπιτιού, τα ψώνια και τις ετοιμασίες με την οικογένεια ή τους φίλους σου. Να θυμάσαι ότι δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια - ο κυριότερος σκοπός είναι να περάσεις όμορφα με τους καλεσμένους σου.
• Αποφορτίσου από τον υπερ-καταναλωτικό χαρακτήρα των γιορτών. Δεν είναι απαραίτητο να αγοράσεις ακριβά δώρα ή δώρα για όλους. Αν υπάρχουν παιδιά, τα οποία βιώνουν πιο έντονα αυτές τις μέρες, ίσως μπορείς να πάρεις δώρα μόνο σε αυτά. Στους μεγαλύτερους μπορείς να κάνεις συμβολικά δώρα και να δώσεις μεγαλύτερη έμφαση στο πώς θα περάσετε όμορφα μαζί (π.χ. μια βραδιά παίζοντας επιτραπέζια παιχνίδια ή ως δώρο μπορείς να μαγειρέψεις ή να φτιάξεις ένα γλυκό). Μη διστάσεις να δωρίσεις ένα δώρο που σου έχουν κάνει αλλά δεν το θες ή δεν το χρειάζεσαι. Σε κάποιον άλλο ίσως φανεί χρήσιμο.
Η Άρτεμις Αντωνίου, MSc εργάζεται ιδιωτικά ως Σύμβουλος Ψυχολόγος με άτομα και ομάδες.
Σύνδεσμος Βοήθειας Πολλαπλών Γεννήσεων
Μια νέα οργάνωση δημιουργήθηκε στην Αυστραλία. Είναι ο Αυστραλιανός Σύνδεσμος Πολλαπλών Γεννήσεων. Eνας εθελοντικός οργανισμός που βοηθά μητέρες που γεννούν από δίδυμα και άνω.
Τα παιδιά είναι σίγουρα ευτυχία, αλλά και πολλή-πολλή δουλειά. Ειδικά όταν έρχονται στον κόσμο αυτό παρέα με τα αδελφάκια τους, όπως στην περίπτωση των ομογενών Κούλας και Νίκου Ζούγκρα, που ήξεραν μεν ότι θα γίνουν γονείς τριδύμων, δεν μπορούσαν όμως να φανταστούν τι σήμαινε αυτό πρακτικά.
Τα μωρά γεννήθηκαν και άρχισαν να ξυπνάνε δυο-τρεις φορές το βράδυ για γάλα, όχι απαραίτητα και τα τρία μαζί, πράγμα που σημαίνει ότι έκαναν τη ζωή των γονιών τους δύσκολη.
Σήμερα είναι τριών μηνών και δεν έχουν αλλάξει ακόμη συνήθειες για τα γεύματά τους. Η Κούλα θα πει ότι το πλυντήριο δεν σταματά, αλλά ούτε και η ίδια. Έχει ξεχάσει τι θα πει κανονικός ύπνος, παρά τη βοήθεια που είχε από συγγενείς, αλλά 'ο καθένας έχει τη ζωή του', όπως θα πει.
Η Κούλα δεν είναι φυσικά η μόνη μητέρα που τα βρίσκει σκούρα. Υπάρχουν πάρα πολλές και μάλιστα σε πιο απαιτητικές και δύσκολες καταστάσεις.
Ευτυχώς όμως ζούμε σε μια κοινωνία που υπάρχουν φιλεύσπλαχνοι άνθρωποι που συμβαίνει να λατρεύουν τα παιδιά. Σ' αυτό οφείλεται και η ύπαρξη του Αυστραλιανού Συνδέσμου Πολλαπλών Γεννήσεων, που βοηθά μητέρες που γεννούν από δίδυμα και άνω. Με τι; Με τα γεύματά τους, το ντάντεμα, την αλλαγή πάνας, το πλύσιμο ρούχων των μωρών, πάντοτε όμως με έναν από τους δύο γονείς στο σπίτι ή τη γιαγιά. Το ποινικό μητρώο των ατόμων ελέγχεται από την αστυνομία και εκπαιδεύονται στα βασικά.
Τα παιδιά είναι σίγουρα ευτυχία, αλλά και πολλή-πολλή δουλειά. Ειδικά όταν έρχονται στον κόσμο αυτό παρέα με τα αδελφάκια τους, όπως στην περίπτωση των ομογενών Κούλας και Νίκου Ζούγκρα, που ήξεραν μεν ότι θα γίνουν γονείς τριδύμων, δεν μπορούσαν όμως να φανταστούν τι σήμαινε αυτό πρακτικά.
Τα μωρά γεννήθηκαν και άρχισαν να ξυπνάνε δυο-τρεις φορές το βράδυ για γάλα, όχι απαραίτητα και τα τρία μαζί, πράγμα που σημαίνει ότι έκαναν τη ζωή των γονιών τους δύσκολη.
Σήμερα είναι τριών μηνών και δεν έχουν αλλάξει ακόμη συνήθειες για τα γεύματά τους. Η Κούλα θα πει ότι το πλυντήριο δεν σταματά, αλλά ούτε και η ίδια. Έχει ξεχάσει τι θα πει κανονικός ύπνος, παρά τη βοήθεια που είχε από συγγενείς, αλλά 'ο καθένας έχει τη ζωή του', όπως θα πει.
Η Κούλα δεν είναι φυσικά η μόνη μητέρα που τα βρίσκει σκούρα. Υπάρχουν πάρα πολλές και μάλιστα σε πιο απαιτητικές και δύσκολες καταστάσεις.
Ευτυχώς όμως ζούμε σε μια κοινωνία που υπάρχουν φιλεύσπλαχνοι άνθρωποι που συμβαίνει να λατρεύουν τα παιδιά. Σ' αυτό οφείλεται και η ύπαρξη του Αυστραλιανού Συνδέσμου Πολλαπλών Γεννήσεων, που βοηθά μητέρες που γεννούν από δίδυμα και άνω. Με τι; Με τα γεύματά τους, το ντάντεμα, την αλλαγή πάνας, το πλύσιμο ρούχων των μωρών, πάντοτε όμως με έναν από τους δύο γονείς στο σπίτι ή τη γιαγιά. Το ποινικό μητρώο των ατόμων ελέγχεται από την αστυνομία και εκπαιδεύονται στα βασικά.
Νέα διαγνωστικά τεστ ανιχνεύουν έγκαιρα τη νόσο του Χάντινγκτον
Μια ομάδα συνεργαζόμενων επιστημόνων από πολλές χώρες (Βρετανία, Ολλανδία, Γαλλία, Γερμανία, ΗΠΑ, Αυστραλία, Καναδάς), κατάφεραν να αναπτύξουν μια νέα σειρά από τεστ που επιτρέπουν την έγκαιρη διάγνωση της εξέλιξης της νόσου του Χάντινγκτον, αρκετό καιρό πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
Η ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη φαρμάκων γι' αυτή την ανίατη μέχρι σήμερα κληρονομική νευρολογική πάθηση, η οποία πλήττει περίπου ένα στα 10.000 άτομα διεθνώς.
Οι ερευνητές, υπό τη Σάρα Ταμπρίζι του Ινστιτούτου Νευρολογίας του University College του Λονδίνου, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο ιατρικό περιοδικό "The Lancet", σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, ανέφεραν ότι τα τεστ -που περιλαμβάνουν μια τεχνολογικά εξελιγμένη μέθοδο απεικόνισης του εγκεφάλου, καθώς επίσης νοητικά και κινητικά τεστ- είναι αρκετά ευαίσθητα, ώστε να φανερώνουν αλλαγές στην εγκεφαλική λειτουργία και να εντοπίζουν σημάδια της νόσου πολλά χρόνια πριν αυτή εκδηλωθεί.
Η ομάδα της Ταμπρίζι ανέλυσε 366 ανθρώπους, από τους οποίους οι 120 έφεραν το μεταλλαγμένο γονίδιο που προκαλεί την πάθηση και επρόκειτο κάποια στιγμή να νοσήσουν, οι 123 βρίσκονταν στα πρώτα στάδια των συμπτωμάτων και οι υπόλοιποι 123 ήσαν υγιείς. Μετά από παρακολούθηση ενός έτους, οι ερευνητές κατάφεραν να βρουν μια σειρά από τεχνικές έγκαιρης πρόγνωσης για την εξέλιξη της νόσου. Η νόσος του Χάντινγκτον είναι μια νευροεκφυλιστική πάθηση, που εξελίσσεται αργά και προκαλεί στους ασθενείς ανεξέλεγκτες κινήσεις, συναισθηματικά προβλήματα και σταδιακή έκπτωση των νοητικών λειτουργιών. Δεν υπάρχει ακόμα κάποια θεραπεία και οι άνθρωποι που κληρονομούν τη γενετική μετάλλαξη, η οποία ευθύνεται για την πάθηση, είναι βέβαιο ότι θα εμφανίσουν τη νόσο.
Οι ασθενείς συνήθως ζουν 10 έως 15 χρόνια μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Ένα φάρμακο (η Xenazine της δανικής φαρμακευτικής εταιρίας Lundbeck) βοηθά στην αντιμετώπιση μερικών συμπτωμάτων, αλλά δεν μπορεί να σταματήσει την μοιραία νευροεκφυλιστική πορεία.
Ήδη διάφορες φαρμακοβιομηχανίες, όπως οι Novartis, GlaxoSmithKline, Medivation και Neurosearch, διαθέτουν ερευνητικές ομάδες που αναζητούν νέα φάρμακα για την πάθηση. Ένα βασικό εμπόδιο μέχρι σήμερα στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων ήταν η έλλειψη ευαίσθητων και αξιόπιστων βιοδεικτών για την πρόοδο της νόσου. Χωρίς αυτές τις πολύτιμες ενδείξεις, οι ερευνητές θα πρέπει να διεξάγουν πολύχρονες και πανάκριβες κλινικές δοκιμές (διάρκειας πέντε έως δέκα ετών) για να μάθουν αν ένα νέο πειραματικό φάρμακο έχει κάποια επίδραση στους ασθενείς.
Χάρη όμως στα νέα διαγνωστικά τεστ, που ανακάλυψαν οι βρετανοί επιστήμονες, θα γίνει τώρα δυνατός ο έλεγχος των νέων φαρμάκων με πολύ μικρότερο κόπο, χρόνο και κόστος. Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: www.thelancet.com
Η ανακάλυψη μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη φαρμάκων γι' αυτή την ανίατη μέχρι σήμερα κληρονομική νευρολογική πάθηση, η οποία πλήττει περίπου ένα στα 10.000 άτομα διεθνώς.
Οι ερευνητές, υπό τη Σάρα Ταμπρίζι του Ινστιτούτου Νευρολογίας του University College του Λονδίνου, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο ιατρικό περιοδικό "The Lancet", σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, ανέφεραν ότι τα τεστ -που περιλαμβάνουν μια τεχνολογικά εξελιγμένη μέθοδο απεικόνισης του εγκεφάλου, καθώς επίσης νοητικά και κινητικά τεστ- είναι αρκετά ευαίσθητα, ώστε να φανερώνουν αλλαγές στην εγκεφαλική λειτουργία και να εντοπίζουν σημάδια της νόσου πολλά χρόνια πριν αυτή εκδηλωθεί.
Η ομάδα της Ταμπρίζι ανέλυσε 366 ανθρώπους, από τους οποίους οι 120 έφεραν το μεταλλαγμένο γονίδιο που προκαλεί την πάθηση και επρόκειτο κάποια στιγμή να νοσήσουν, οι 123 βρίσκονταν στα πρώτα στάδια των συμπτωμάτων και οι υπόλοιποι 123 ήσαν υγιείς. Μετά από παρακολούθηση ενός έτους, οι ερευνητές κατάφεραν να βρουν μια σειρά από τεχνικές έγκαιρης πρόγνωσης για την εξέλιξη της νόσου. Η νόσος του Χάντινγκτον είναι μια νευροεκφυλιστική πάθηση, που εξελίσσεται αργά και προκαλεί στους ασθενείς ανεξέλεγκτες κινήσεις, συναισθηματικά προβλήματα και σταδιακή έκπτωση των νοητικών λειτουργιών. Δεν υπάρχει ακόμα κάποια θεραπεία και οι άνθρωποι που κληρονομούν τη γενετική μετάλλαξη, η οποία ευθύνεται για την πάθηση, είναι βέβαιο ότι θα εμφανίσουν τη νόσο.
Οι ασθενείς συνήθως ζουν 10 έως 15 χρόνια μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Ένα φάρμακο (η Xenazine της δανικής φαρμακευτικής εταιρίας Lundbeck) βοηθά στην αντιμετώπιση μερικών συμπτωμάτων, αλλά δεν μπορεί να σταματήσει την μοιραία νευροεκφυλιστική πορεία.
Ήδη διάφορες φαρμακοβιομηχανίες, όπως οι Novartis, GlaxoSmithKline, Medivation και Neurosearch, διαθέτουν ερευνητικές ομάδες που αναζητούν νέα φάρμακα για την πάθηση. Ένα βασικό εμπόδιο μέχρι σήμερα στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων ήταν η έλλειψη ευαίσθητων και αξιόπιστων βιοδεικτών για την πρόοδο της νόσου. Χωρίς αυτές τις πολύτιμες ενδείξεις, οι ερευνητές θα πρέπει να διεξάγουν πολύχρονες και πανάκριβες κλινικές δοκιμές (διάρκειας πέντε έως δέκα ετών) για να μάθουν αν ένα νέο πειραματικό φάρμακο έχει κάποια επίδραση στους ασθενείς.
Χάρη όμως στα νέα διαγνωστικά τεστ, που ανακάλυψαν οι βρετανοί επιστήμονες, θα γίνει τώρα δυνατός ο έλεγχος των νέων φαρμάκων με πολύ μικρότερο κόπο, χρόνο και κόστος. Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: www.thelancet.com
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)